Wydrukuj

100. rocznica urodzin Antoniego Bazaniaka, pierwszego olimpijczyka

Pochodził z wielkopolski ale urodził się 1 maja 1916 roku w Hamborn na przedmieściu Duisburga. Kilka lat wcześniej rodzina Bazaniaków (ojciec Antoni, matka Marianna z d. Norek) śladem wielu polskich rodzin wyjechała do Niemiec w poszukiwaniu pracy.

Ojciec, aby utrzymać rodzinę, ciężko pracował w hucie żelaza. Koniec I wojny światowej i uzyskanie niepodległości Polski przyspieszyło powrót Bazaniaków do Poznania. Dla młodego Antoniego, przyszłego olimpijczyka, pierwsze kontakty z kajakarstwem zaczęły się w 1933 r. w pierwszym Poznańskim Klubie Kajakowym. Chłopak z Chwaliszewa, poznańskiej dzielnicy, miał świetne warunki fizyczne – wzrost i mocna budowa ciała pomagały w rywalizacji z rówieśnikami. W 1935 r. zdobywa na III Mistrzostwach Polski na jez. Kierskim w Poznaniu w K-2 z Marianem Kozłowskim pierwsze mistrzowskie tytuły. Mając 19 lat, kwalifikuje się ze starszym o 5 lat partnerem do reprezentacji olimpijskiej na Igrzyska w Berlinie w 1936 roku. Na trudnym torze w pod berlińskim Grunau startują w kategorii dwójek sztywnych na 10 km, nie osiągając sukcesu. Przypłyneli na XI miejscu z czasem 47.49,8 ze stratą do zwycięskiej niemieckiej osady ponad 5 minut. Na ten wynik niewątpliwie wpłynął gorszy sprzęt. Polski kajak był cięższy  o ponad 19 kilo. Po Igrzyskach w Berlinie przechodzi do ZKS „Surma” Poznań i w 1938 r. z J.Wolniewiczem w K-2 na VI Mistrzostwach Polski na Zatoce w Pucku zdobywają srebrne medale. Był żołnierzem I Batalionu 7 Dywizjonu Artylerii Konnej. W kampanii wrześniowej brał udział w bitwie nad Bzurą, gdzie dostał się do niewoli. Karierę zawodniczą kontynuował po 1945 roku. Wraz z  Adamem Okupniakiem zdobył na VIII i IX Mistrzostwach Polski na jez. Rusałka w Poznaniu i „kopalnioku” w Czechowicach-Dziedzicach wicemistrzostwo Polski na 1000 m i 10 km. W 1948 r. na X Mistrzostwach Polski na jez. Rusałka w Poznaniu w K-4 z Alfonsem Jeżewskim, Marianem Matłoką i Adamem Okupniakiem wywalczył złoty medal. W 1949 roku walnie przyczynił się do zdobycia przez ZKS „Surma” tytułu drużynowego Mistrzostwa Polski. Startował też z powodzeniem w Mistrzostwach Polski w zjeździe. Dwukrotnie w latach 1947-48 z Adamem Okupniakiem zwyciężali w wyścigu długodystansowym i kombinacji górskiej. Będąc zawodnikiem, już od 1946 roku rozpoczął działalność społeczną w ruchu sportowym. Reaktywował kajaki w „Surmie” Poznań, w latach 1947-48 był jej kierownikiem, działał w strukturach regionalnych i ogólnopolskich. Zdobyte doświadczenie przydało się parę lat później. 19 stycznia 1954 r. Antoni Bazaniak zostaje Przewodniczącym Sekcji Kajakowej Głównego Komitetu Kultury Fizycznej, a 31 marca 1957 r. Prezesem reaktywowanego Polskiego Związku Kajakowego. W 1960 r. na Kongresie Międzynarodowej Federacji Kajakowej  zdobywa pozycje wiceprezesa ds. organizacyjnych. Również od tego roku do 1976 jest członkiem Zarządu Polskiego Komitetu Olimpijskiego. Pięciokrotnie  był kierownikiem reprezentacji na Igrzyskach Olimpijskich od Rzymu do Montrealu.

Zawodowo przez wiele lat był wysokim urzędnikiem w randze dyrektora departamentu w Ministerstwie Górnictwa. Zmarł 12 marca 1979 roku w szpitalu w Marino podczas pobytu na zgrupowaniu kadry kajakarzy w Castel Gandolfo. Pochowany został na Cmentarzu Wojskowym w kwaterze B 37, rząd 3, miejsce 14, na Powązkach w Warszawie. Przez wiele lat od 1979 r. do czasu rozwiązania w 2013 r. KS „Górnik” Czechowice-Dziedzice organizował w Czechowicach memoriałowe regaty kajakowe imienia A.Bazaniaka. W 1998 roku środowisko poznańskie na terenie Parku Maltańskiego odsłoniło tablicę projektu Jerzego Petruka, poświęconą Prezesowi Antoniemu Bazaniakowi.

Opracował: Tadeusz Wróblewski, wiceprezes PZKaj., 2016.04.26